Golfcup

Houthalen Zolder Zonhoven

Zonhoven

Over de betekenis van de naam Zonhoven bestaat geen zekerheid. Vast staat wel dat met de 'Zon' uit Zonhoven geen echte Zon bedoeld wordt. Ook al prijkt er in de vlag en het wapenschild van de gemeente tegenwoordig wel een zonnetje. Volgens sommige geleerden is de naam Zonhoven afkomstig van Sonuwe. Son zou dan vermoedelijk de oude naam voor de Roosterbeek zijn, die dwars door de gemeente en het dorpscentrum loopt. Uwe zou 'laag gelegen land vlakbij een rivier' betekenen. Samen betekent de naam Zonhoven dus 'Laag gelegen land, bij de rivier de Son. Wie de kaart van Zonhoven bekijkt ziet inderdaad dat een groot deel van de gemeente laag gelegen is. Andere wetenschappers vermoeden dan de Zon uit Zonhoven, eigenlijk de naam van een persoon was. Hoven staat dan voor een 'hoeve'. De naam Zonhoven zou volgens die theorie dus verwijzen naar de hoeve van de familie Zon.

In Zonhoven hebben archeologen vondsten gedaan die uniek zijn voor heel Vlaanderen. Acht reusachtige stenen, de zogenaamde 'Holstenen', bewijzen dat hier al eeuwen voor onze jaartelling mensen gewoond hebben. Je kan de stenen nog altijd gaan bekijken aan de Holsteenweg, vlakbij het natuurreservaat 'De Teut'. In eerste instantie werd gedacht dat onze Holstenen ooit deel uitgemaakt hadden van een soort druïdisch bouwwerk, een cromlech zoals die ook te zien is in het Engelse Stonehenge. Begin deze eeuw oordeelden geologen dan weer dat de stenen hun grillige vorm gewoon te danken hadden aan toevallige omstandigheden in de natuur. Maar ook die theorie werd uiteindelijk naar de prullenmand verwezen.

Feit was dat er in de Zonhovense deelgemeente Termolen acht kolossale stenen lagen met een eigenaardige vorm. Professoren J. Hamal-Nandrin en J. Servais ontdekten in 1926 dat de Zonhovense holstenen polijststenen waren. De grote stenen waren weliswaar ter plaatse ontstaan door geologische omstandigheden, maar hun grillige vormen zijn wel degelijk het werk van oermensen. Die gebruikten de zware mastodonten om anderen stenen te slijpen tot scherpe voorwerpen. Die scherpe stenen konden dan weer gebruikt worden als wapen bij de jacht of de visvangst. In de buurt van de Holstenen worden vandaag de dag nog regelmatig archeologische opgravingen gedaan. Wetenschappers sluiten zelfs niet uit dat onder het zand van De Teut nog meer gelijkaardige holstenen terug te vinden zijn.

Zonhovenaren en Hasselaren zijn in de geschiedenis geen beste vrienden geweest. Toen de gemeente in de elfde eeuw tot het Graafschap Loon ging behoren werden de plaatselijk boeren lijfeigenen. Vanaf nu moesten ze betalen voor de grond waarop ze woonden en werkten. De graaf van Loon en diens afgevaardigden hadden echter niet veel interesse in de arme heidegronden van Zonhoven. Voor de boeren was de heide wel van levensbelang. Zij konden er hun dieren op laten grazen en bijen telen. Heel wat Hasseltse en Zonhovense boeren raakten in de clinch om stukken heidegrond. Die ruzies zouden eeuwenlang blijven duren

Het gaat nog steeds niet goed met Zonhoven tussen 16de en de eerste helft van de 18de eeuw. Onze streek krijgt te maken met ziekten, hongersnood en epidemieën. Legers en plunderaars trekken bovendien door de gemeente en terroriseren de plaatselijke landbouwers. Ten einde raad bouwen de bewoners zogenaamde schansen waar ze zich kunnen verschuilen voor eventuele plunderaars. Heel wat straatnamen verwijzen nog steeds naar die schansen . Denk maar aan de Vranckenschansweg, de Breilaarschansweg, de Kolverenschansweg, de Schansveldstraat of de Molenschansweg.

Heel even gaat het goed in Zonhoven. In Termolen bloeit in de tweede helft van de 18de eeuw de textielsector. Door de gunstige economische wind kan tussen 1785 en 1788 ook de huidige Sint-Quintinuskerk worden gebouwd. Het oude gemeentehuis dateert eveneens uit deze periode. Maar na de Franse Revolutie trekt het Franse leger door de gemeente. Kerken worden geplunderd en de dienstplicht werd ingevoerd. De Zonhovense priester Pieter Daniëls was één van de leidinggevende figuren die actie ondernam tegen de Fransen. Hij werd daarvoor een tijdje gevangen genomen in de oude woning de Franse Kroon aan de Houthalenseweg. Tijdens een ontsnappingspoging raakte hij dodelijk gewond. Op een pleintje op de hoek van de Kleine Hemmenweg en de Houthalenseweg werd in 1955 een standbeeld geplaatst voor priester Daniëls.

Kort na de Belgische onafhankelijk gaat het steeds slechter met de textielnijverheid. Bovendien sukkelt de landbouw in een diepe crisis. En ook de industrie raakte hier aanvankelijk niet echt van de grond. Gelukkig werd in Limburg in de twintigste eeuw steenkool ontdekt. In Zonhoven is nooit een mijn geopend, maar de boerenzonen vonden meestal wel werk in de mijnen van Houthalen, Genk of Zolder. In Zonhoven kwamen pas na de Tweede Wereldoorlog in snel tempo kleine industriële bedrijven bij. Veel landbouwers werden daardoor arbeiders in mijnen en fabrieken.

De laatste honderd jaar is Zonhoven in een razendsnel tempo veranderd. De voorbije eeuw groeide de bevolking spectaculair van amper 3.000 inwoners naar bijna 20.000 Zonhovenaren. Tussen 1996 en 2002 alleen al kwamen er 957 nieuwe woningen bij in Zonhoven. De kleine plattelandsgemeente is daarmee omgetoverd in een vrij residentiële gemeente aan de rand van Hasselt en Genk. De industriële activiteit in Zonhoven is nog steeds beperkt. Op enkele plaatsen werden de voorbije decennia weliswaar kleine bedrijventerreinen ingericht. Maar een groot deel van de Zonhovenaren vindt werk in de nabijgelegen steden. Zonhoven lijkt een groene stadsrand te worden met hoofdzakelijk een woonfunctie. Verwacht wordt dat de bevolking de komende jaren nog steeds zal toenemen. Het gemeentebestuur wil daarom enkele nieuwe woonwijken inplanten, ondermeer in het centrum aan de Halveweg en op Ter Donk.